Bir faturanın "yüksek" olup olmadığı, tek başına tutarına bakarak anlaşılmaz. Tarifeler değişir, kademeler devreye girer, vergi ve fon kalemleri toplamı şişirir. Gerçek soru şudur: aynı büyüklükteki bir evde, aynı sayıda kişiyle, aynı iklim koşullarında yaşayan bir hane sizin kadar mı tüketiyor? Bu soruya cevap verebilmek için faturayı para biriminden çıkarıp fiziksel tüketim birimine — elektrikte kWh, doğal gazda m³ ya da kWh, suda m³ — çevirmek gerekir. Aşağıdaki yöntem, kendi verinizi karşılaştırılabilir hale getirmenizi ve nerede fazla harcadığınızı sayılarla göstermenizi amaçlıyor.
Fatura tutarı üç değişkenin çarpımıdır: tüketim miktarı × birim fiyat × vergi/ek kalem katsayısı. Komşunuzun faturası sizinkinden düşükse bunun sebebi daha az tüketmesi olabileceği gibi, farklı bir tedarikçide olması, kademe sınırını aşmamış olması veya sayaç okuma tarihinin farklı bir döneme denk gelmesi de olabilir. Bu yüzden anlamlı tek karşılaştırma birimi tüketim miktarıdır.
Faturaların büyük kısmında "geçen yılın aynı dönemi" ya da "önceki dönem" tüketimi de basılıdır. Bu, dışarıdan hiçbir veri bulmadan yapabileceğiniz en hızlı kıyaslamadır: kendi geçmişinizle karşılaştırma, komşu ortalamasından çoğu zaman daha öğreticidir çünkü ev, cihazlar ve alışkanlıklar sabittir.
Tek bir ay yanıltır. Şubat faturası ile temmuz faturası aynı hanede iki katı fark gösterebilir. Bu yüzden önce 12 aylık bir seri kurun. Örnek bir hanenin tablosu şöyle görünebilir:
| Dönem | Elektrik (kWh) | Doğal gaz (m³) | Su (m³) |
|---|---|---|---|
| Ocak | 210 | 320 | 12 |
| Nisan | 180 | 90 | 11 |
| Temmuz | 340 | 15 | 16 |
| Ekim | 195 | 60 | 12 |
Bu seriden üç gösterge çıkarın: yıllık toplam, kış aylarının ortalaması ve yaz aylarının ortalaması. Mevsimsellikten arındırılmış bir taban çizgisi elde ettiğinizde, herhangi bir ayın sapmasını yüzde olarak ölçebilirsiniz. Sapma %15'in altındaysa gürültü, %30'un üzerindeyse araştırılması gereken bir sinyaldir.
Komşu ya da tanıdıklarla veri paylaşacaksanız ham rakam işe yaramaz; iki kişilik 70 m²'lik daire ile beş kişilik 140 m²'lik daire aynı ligde değildir. Şu üç normalize edilmiş gösterge karşılaştırmayı adil hale getirir:
Aynı apartmanda oturan iki haneyi kıyaslarken kat konumu, cephe yönü, kombi tipi ve evde geçirilen saat sayısını da not edin. Evden çalışan bir hanenin gündüz elektrik tüketimi, dışarıda çalışan bir haneden yapısal olarak yüksektir; bu bir israf değil, farklı bir kullanım profilidir.
Bir kalemde belirgin fazlalık tespit ettiyseniz, müdahaleyi maliyet-etki oranına göre sıralayın. Gerçek elektrik gaz su tasarrufu, cihaz cihaz avlanmakla değil, en büyük üç yükü hedeflemekle sağlanır.